Sınava Hazırlanırken Kendinle Kıyas Yapmayı Nasıl Bırakabilirsin?

Sınava hazırlık sürecinde birçok öğrenci farkında olmadan aynı tuzağa düşer:
Kendi ilerlemesini, başkalarının yolu üzerinden ölçmek.

“Arkadaşım benden ileride.”
“O daha az çalışıyor ama daha iyi yapıyor.”
“Ben neden onun gibi olamıyorum?”

Bu düşünceler ilk bakışta masum görünür. Ama zamanla motivasyonu düşürür, özgüveni zedeler ve çalışmayı daha da zorlaştırır. Peki sınav sürecinde kendinle kıyas yapmayı gerçekten nasıl bırakabilirsin?

Kıyas Yapmak Neden Bu Kadar Yaygın?

Kıyas yapmak bir zayıflık değil, insan zihninin doğal bir tepkisidir. Beyin belirsizlikten hoşlanmaz; bu yüzden başkalarının durumuna bakarak “ben neredeyim?” sorusuna cevap arar.

Ancak sınav süreci bu kıyası sağlıksız hâle getirir. Çünkü herkes:

• farklı bir akademik temelle,

• farklı hızlarla,

• farklı yaşam koşullarıyla
  ilerler.

Bu farklar göz ardı edildiğinde yapılan her kıyas, gerçeği yansıtmayan bir karşılaştırmaya dönüşür.

Başkalarının Gördüğün Kısmı Gerçeğin Tamamı Değildir

Sosyal medya ve arkadaş çevresi genellikle şunu gösterir:

• çözülen denemeler,

• uzun çalışma saatleri,

• iyi sonuçlar.

Ama kimse:

• anlamadığı konuları,

• motivasyonunun düştüğü günleri,

• bıraktığı programları
  paylaşmaz.

Başkalarının yalnızca “parlak” tarafını görüp, kendi zorlandığın anlarla kıyasladığında ortaya çıkan tablo kaçınılmaz olarak moral bozucu olur.

Aynı Sınav, Aynı Yol Demek Değildir

Aynı sınava hazırlanıyor olabilirsiniz ama bu herkesin aynı şekilde ilerlemesi gerektiği anlamına gelmez.
Bir öğrencinin güçlü olduğu bir konu, başka biri için yeni olabilir.
Birinin temposu hızlıyken, diğerinin öğrenmesi daha yavaş ama kalıcı olabilir.

Bu nedenle daha sağlıklı soru şudur:
“Ben, düne göre ne kadar ilerledim?”

Kıyas, İlerlemeni Görmeni Engeller

Kıyas yaptığında zihnin genellikle şunlara odaklanır:

• eksikler,

• yetişmeyen konular,

• başkalarının senden önde olduğu alanlar.

Oysa sen fark etmesen bile:

• bazı yanlışları artık yapmıyor,

• bazı konuları daha iyi anlıyor,

• süreci daha bilinçli yönetiyor olabilirsin.

Kıyas, bu ilerlemeyi görünmez kılar.

Kendi Temponu Kabul Etmek Güçsüzlük Değildir

Bazı öğrenciler hızlı ilerler ama çabuk yorulur.
Bazıları yavaş gider ama süreci daha uzun taşır.

Sınav sadece hız değil, dayanıklılık ister.
Kendi ritmini kabul etmek, bırakmanın değil; süreci sürdürebilmenin anahtarıdır.

Kıyas Yerine Neye Bakmalısın?

Başkalarının temposu yerine şunları takip et:

• kendi net değişimin,

• tekrar ettiğin konular,

• azalan yanlış türlerin,

• çalışmaya geri dönebilme hızın.

Bu veriler gerçektir.
Başkalarının durumu ise çoğu zaman sadece gürültüdür.

Unutma: Bu Süreç Senin Yolculuğun

Sınav süreci dışarıdan bir yarış gibi görünse de aslında herkes kendi parkurunda ilerler. Başkalarının nerede olduğu, senin nerede olman gerektiğini belirlemez.

Kendinle kıyas yapmayı bıraktığında şunu fark edersin:
Zihin daha sakin, yol daha net, ilerleme daha sürdürülebilir hâle gelir.

Ve çoğu zaman, gerçek gelişim tam da bu noktada başlar.

Elifnur Gökmenoğlu- Denemebank Blog Yazarı